Chirurgiczne usuwanie zmian skórnych

Zmiany skórne
Występowanie zmian barwnikowych skóry w naszej strefie klimatycznej jest częstym zjawiskiem. Znamiona dysplastyczne pojedyncze stwierdza się u 5 – 8% ludzi rasy białej, a tzw. zespół znamion dysplastycznych występuje często rodzinnie. Zmiany barwnikowe to zazwyczaj nieprawidłowości rozwojowe skóry o charakterze wrodzonym, chociaż ujawniające się niekiedy w późniejszym okresie życia. Ich występowanie utrzymuje się przez okres całego życia. Umiejscawiają się na skórze całego ciała, także na skórze owłosionej głowy, gdzie są wyjątkowo niebezpieczne ze względu na stałe drażnienie i utrudnioną obserwację.
Najbardziej popularne zmiany skórne to np.
• włókniaki
• kaszaki
• tłuszczaki
• nagniotki
• modzele
• znamiona typu pieprzyki
• brodawki
• kurzajki
• piegi
• plamy soczewicowate
• znamiona barwnikowe.
Mogą one różnić się między sobą kolorem i kształtem. W zasadzie każdy człowiek ma przynajmniej kilka lub kilkanaście zmian skórnych tego typu. Większość z nich to zmiany łagodne (np. włókniaki, brodawki), które stanowią jedynie defekt kosmetyczny i ze wskazań estetycznych mogą być usunięte. Większość znamion jest bezpieczna, jednak niektóre pod wpływem działania niekorzystnych czynników, np. intensywnego nasłonecznienia, mogą przerodzić się w zmiany nowotworowe, w tym także w czerniaka. Wówczas należy usunąć je profilaktycznie lub w celach leczniczych.

Usuwanie zmian metodą chirurgiczną
Usunięcie zmienionej skóry, w granicach zdrowych tkanek, za pomocą skalpela należy do chirurgicznych metod usuwania zmian skórnych. Tym sposobem najczęściej usuwa się znamiona barwnikowe (atypowe, dysplastyczne). Tego typu zmiany skórne najczęściej poddawane są badaniu histopatologicznemu (ocenę wyciętej tkanki przeprowadza histopatolog). Badanie pozwala ocenić charakter zmiany i wykluczyć złośliwy przebieg wzrostu. Usuwanie podejrzanych zmian pozwala zapobiegać chorobie i leczyć nowotwory skóry.
Usuwanie chirurgiczne jest metodą z wyboru w leczeniu najgroźniejszych nowotworów skóry. Odpowiednio szybkie leczenie daje szanse na całkowite wyleczenie. Każda narośl skórna przed usunięciem badana jest makroskopowo (wzrokowo), palpacyjnie, a w razie potrzeby dermatoskopowo. Ocena dermatoskopowa zmian skórnych wymaga dużego doświadczenia. Jeżeli lekarz ma wątpliwości co do oceny dermatoskopowej, zmiana jest wycinana chirurgicznie i badana histopatologicznie.

Kwalifikacja do zabiegu
Wszystkie zmiany na skórze diagnozowane są przez lekarza dermatologa lub chirurga. Spotkanie z lekarzem służy poszerzeniu wywiadu medycznego, pozwala ocenić ogólny stan zdrowia pacjenta oraz wykonać niezbędne badania dodatkowe. Podczas konsultacji lekarz dokonuje ostatecznej kwalifikacji do zabiegu.

Zmiany skórne kwalifikujące się do chirurgicznego usunięcia:
• kaszaki
• włókniaki
• tłuszczaki
• kępki żółte (żółtaki)
• brodawki wirusowe (zwykłe, płaskie)
• brodawki narządów płciowych (kłykciny kończyste)
• brodawki łojotokowe
• blizny przerosłe (keloidy)
• znamiona barwnikowe (tzw. “pieprzyki”)
• zmiany przednowotworowe i nowotworowe skóry

Zalety zabiegu
— wykonywany w trybie jednodniowym tzn. bezpośrednio po zabiegu pacjent może udać się do domu
— wykonywany bezboleśnie w znieczuleniu miejscowym, dostosowanym do wymogów zabiegu, stanu zdrowia i oczekiwań pacjenta
— niewielka blizna w postaci mało widocznego śladu

Wady zabiegu
— niewielki ból po ustąpieniu działania podanego znieczulenia, można go zniwelować środkiem przeciwbólowym
— w niektórych przypadkach mogą powstawać nieatrakcyjne przerosty blizn tzw. keloidy, zależy to również od miejsca, z którego były usuwane znamiona

Przeciwwskazania do wykonania zabiegu
• aktywna infekcja w obrębie leczonej zmiany (bakteryjna lub wirusowa np. opryszczka)
• uszkodzenia skóry
• egzema, wysypka, obrzęk ( w miejscu wykonywania zabiegu)
• skłonność do powstania blizn przerostowych lub keloidów
• zmiany ropne i zapalenie w miejscu okołozabiegowym

Przed zabiegiem
Podczas konsultacji ze specjalistą chirurgiem omawiane są wskazania oraz przeciwwskazania do zabiegu, określany dokładnie sposób zabiegu oraz postępowanie pozabiegowe.
Większość zabiegów wykonywana jest w znieczuleniu miejscowym, dzięki czemu są one niebolesne. Znieczulenie miejscowe polega na iniekcji preparatu znieczulającego w granicach operowanej zmiany. Preparat działa błyskawicznie, skóra jest właściwie w pełni znieczulona tuż po podaniu środka. Nie ma ograniczeń co do jedzenia posiłku przed zabiegiem w znieczuleniu miejscowym.

Przebieg zabiegu
Każdy zabieg jest wykonywany przez lekarza specjalizującego się w dziedzinie chirurgii. Zabiegi wykonywane są metodą klasyczną, z pełnym badaniem histopatologicznym, w przypadku zmian łagodnych i wobec konieczności najbardziej kosmetycznych efektów, szczególnie na twarzy, stosuje się jak najmniej inwazyjne cięcia.
Po wycięciu chirurgicznym z reguły zakłada się odpowiednie szwy (np. wchłanialne, ciągłe etc) oraz zakłada się opatrunek. Szwy usuwa się ok. 5-14 dni po zabiegu w zależności od potrzeby.

Tok postępowania
W celu uzyskania małej, delikatnej i prawie niezauważalnej blizny, cięcie skóry musi być zaplanowane w taki sposób, aby pokryło się z liniami Langera (naturalne linie najmniejszego napięcia skóry), co zapobiega rozciągnięciu blizny i „chowa ją” w naturalnych fałdach skóry. Reguła ta dotyczy zarówno zmian w obrębie twarzy jak i zmian zlokalizowanych poza twarzą. W zależności od lokalizacji, charakteru zmiany i jej rozmiarów możliwe są następujące sposoby postępowania:

→ proste „osełkowate” wycięcie zmiany i zamknięcie przez adaptację brzegów rany – zabieg polega na owalnym wycięciu zmiany i uformowaniu przebiegu blizny w sposób najmniej widoczny, cięcie zazwyczaj ma długość 3 – 4 razy większą od średnicy zmiany.

→ w przypadku „trudnych” lokalizacji zmian (nos, warga, przyśrodkowy kąt oka) konieczne jest wykonanie plastyki płatowej skóry (przesunięcie nadmiaru skóry z sąsiedztwa usuniętej zmiany) w celu zamknięcie powstałego ubytku po usuniętej zmianie, taka technika umożliwia estetyczną adaptację skóry twarzy i zapobiega szpecącym zniekształceniom.
Zmiany wycina się w znieczuleniu miejscowym. Następnie na ranę zakłada się plastry steril strip lub szwy chirurgiczne oraz opatrunek uciskowy. Po 7-10 dniach zdejmuje się materiał zbliżający brzegi rany.

Po zabiegu
W przebiegu pooperacyjnym z reguły pacjenci wymagają bardzo niewielkich dawek leków przeciwbólowych. Przez kilka dni po zabiegu należy unikać naciągania skóry w miejscu zabiegu, gwałtownych ruchów i moczenia opatrunku. Blizna początkowo będzie widoczna, ale po pewnym czasie zblednie i zmniejszy się. Ważne jest aby przez 6 miesięcy jej nie opalać. Należy również ograniczyć wysiłek fizyczny.

Spodziewane efekty
Tylko obiektywna ocena wykwalifikowanego specjalisty chirurga gwarantuje odpowiednie dobranie leczenia do charakteru zmiany i najlepszy kosmetyczny efekt zabiegu. Jednakże niemożliwe jest chirurgiczne wycięcie i usunięcie zmian skórnych bez pozostawienia śladu. Dlatego każda rana operacyjna zaopatrywana jest odpowiednimi szwami, włącznie z plastyką skóry, co daje gwarancję, z jednej strony pełnej radykalności zabiegu, a z drugiej- najlepszego wyniku estetycznego (praktycznie niewidocznych blizn) umiejscowionych w tzw. liniach Langera.

Możliwe powikłania
W przypadku każdej nawet najdrobniejszej ingerencji chirurgicznej w ciało ludzkie możliwe są powikłania. Jednakże zdarzają się bardzo rzadko. Mogą to być powikłania w postaci zakażenia rany, krwiaka.
W przypadku wystąpienia jakichkolwiek powikłań, uszkodzeń skóry lub innych niepokojących sygnałów należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem!

WAŻNE
Co to jest badanie histopatologiczne wyciętej tkanki
Jest to badanie mikroskopowe materiału cytologicznego (komórkowego) lub histologicznego (tkankowego). W badaniu tym można wyróżnić dwa etapy. Pierwszy to pobranie materiału, drugi etap to laboratoryjne techniki przygotowania oceny pobranego materiału. W diagnostyce zmian skórnych materiał do badania pobiera się metodą biopsji otwartej – jest to metoda pobierania masy guzowej nożem chirurgicznym lub innym narzędziem. Materiał można pobrać w dwojaki sposób, poprzez pobranie wycinka z guza – biopsja wycinkowa, lub wycięcie całego guza – biopsja wycięciowa.
Pobrany materiał tkankowy, po odpowiednim przygotowaniu, można oglądać w postaci preparatów barwnych, mrożonych lub rozmazów pod mikroskopem. Zarówno przygotowanie, jak i ocena preparatów jest dokonywana przez histopatologa. Każdy rodzaj wyciętej zmiany posiada specyficzną budowę histologiczną (rodzaj i układ komórek). Pozwala to na odróżnienie od siebie np. brodawki od włókniaka albo znamienia barwnikowego od czerniaka złośliwego. Ma to decydujące znaczenie przy podejmowaniu decyzji o dalszym postępowaniu z chorym. Współczesne zasady onkologii zabraniają podejmowania decyzji terapeutycznych bez rozpoznania histopatologicznego. Badanie histopatologiczne daje również odpowiedź, czy zmiana chorobowa została usunięta z marginesem zdrowych tkanek, czyli w całości.

PAMIĘTAJ!
Każda zmiana, która budzi Twoje wątpliwości powinna być zbadana przez lekarza.