Usuwanie rozstępów
Rozstępy (striae distensae) są to przebiegające równolegle, wrzecionowate pasma ścieńczałej, pomarszczonej skóry, początkowo wyniosłe, obrzękowe, następnie ulegające zanikowi. Ich pojawienie się jest z reguły bezobjawowe, ale może być połączone z delikatnym odczuciem świądu, rzadziej pieczenia i bólu.
Rozstępy tworzą się na poziomie skóry właściwej, a ich powstawanie wiąże się z upośledzeniem fibroblastów czyli komórek odpowiedzialnych za produkcję dwóch rodzajów białek: kolagenu i elastyny. Białka te mają postać włókienkowatą, tworząc uporządkowaną sieć i nadając skórze elastyczność, jędrność, sprężystość oraz odpowiednie napięcie.
Czynniki wpływające na powstawanie rozstępów
— wzrost stężenia kortyzolu (hormonu wydzielanego przez nadnercza ), który wzrasta w okresie ciąży, dojrzewania, otyłości i powoduje upośledzenie funkcji fibroblastów, które zaczynają produkować zmienione włókna kolagenu i elastyny: o większej kruchości i mniejszej podatności na rozciąganie; podczas nadmiernego rozciągania się skóry dochodzi więc do zrywania regularnej sieci włókien, czego efektem są właśnie rozstępy; ponieważ jednocześnie dochodzi także do ścieńczenia warstwy naskórka, stają się one bardziej widoczne
— wzrost poziomu estrogenów, który podnosi się podczas przyjmowania tabletek antykoncepcyjnych i ciąży, przyczynia się w pewnym stopniu do zwiększenia możliwości pojawienia się rozstępów
— stosowanie leków steroidowych (np. w przebiegu chorób endokrynologicznych, alergicznych, autoimmunologicznych) przyczynia się m.in. do ścieńczenia naskórka, zahamowania syntezy kolagenu w skórze właściwej oraz degradacji już istniejących włókien kolagenowych
— niewłaściwa, uboga w składniki odżywcze, witaminy, mikro- i makroelementy, dieta (dlatego kobiety będące na diecie niskokalorycznej mają skłonności do rozstępów), dużą rolę odgrywa tu zwłaszcza niedostateczna ilość cynku
— u wielu osób predyspozycje genetyczne – istnieje prawdopodobieństwo, iż jeśli u matki obecne są rozstępy, to mogą pojawić się one również u jej córki
Fazy ewolucyjne rozstępów
1) w fazie I – zapalnej przeważa komponenta zapalna, pseudohipertroficzna, rozstępy mają kolor czerwony, czerwonowinny lub czerwononiebieski, są równolegle ułożone; na tym etapie mamy jeszcze największe szanse by się ich pozbyć.
2) w fazie II – zanikowej, następuje pozorna regeneracja rozstępów: czerwone pasma ulegają rozjaśnieniu i zmniejszeniu, wynika to z prób regeneracji zerwanej sieci włókien kolagenu oraz cieniutkich włókien elastyny; jednak ponieważ nie ma już możliwości przywrócenia stanu skóry właściwej sprzed nastąpienia ubytku, w rezultacie na skórze pozostają widoczne białe prążki wyczuwalne przy dotyku; przystąpienie do leczenia rozstępów na tym etapie może nieco polepszyć stan skóry, ale nie zlikwiduje się ich w 100%.
Lokalizacja rozstępów
Rozstępy są z reguły obustronne, tzn. pojawiają się po obu stronach ciała, w każdej jego okolicy z wyjątkiem m.in. twarzy, rąk i stóp. Na brzuchu mogą mieć wygląd promienisty lub wachlarzykowaty, na biodrach poprzeczny, na piersiach promienisty od brodawki piersiowej, zaś w okolicy lędźwiowo – krzyżowej są horyzontalne.
U kobiet to schorzenie występuje dwa razy częściej niż u mężczyzn, może pojawić się w każdym wieku, choć najczęściej w okresie dojrzewania i ciąży. Najczęstsze miejsca występowania rozstępów to w przypadku dziewcząt biodra, górna część ud, i piersi. U mężczyzn – okolica krzyżowo-lędźwiowa, u trenujących – obręcz barkowa.
Leczenie rozstępów – metody
Laser frakcyjny
To najnowszej generacji system laserowy do regeneracji i odmładzania skóry.
Fraxel laser nie naświetla jednorodnie powierzchni skóry ale „dziurkuje” ja tysiącami mikroskopijnych laserowych „igieł”. Powstają fragmentaryczne (fractional- stad nazwa metody), mikroskopowe uszkodzenia (MTZ- microthermal treatment zones) skóry, spowodowane podgrzaniem tkanek. Impulsy lasera wnikają w skórę w odpowiedniej odległości tak, by nie powodować oparzenia ale skutecznie pobudzić skórę właściwą do regeneracji. Jest to obecnie najnowocześniejsza metoda usuwania rozstępów, dająca doskonałe wyniki bez utraty bezpieczeństwa, a przy tym zminimalizowane efekty uboczne, znacznie skrócony czas gojenia się i o wiele krótsza terapia.
Badania kliniczne sugerują, że najlepsze rezultaty daje przeprowadzenie 3-5 zabiegów, wykonywanych w odstępach 2-6 tygodniowych. W zależności od rozległości i umiejscowienia zmian na skórze lekarz, w porozumieniu z pacjentem, może zadecydować o zwiększeniu odstępów czasu pomiędzy zabiegami. Rezultaty są natychmiastowe i postępujące.
Światło lasera pobudza również głębsze warstwy skóry do produkcji nowego kolagenu, którego wytwarzanie maleje z upływem lat, dzięki temu optymalny efekt jest zwykle widoczny po 2–3 miesiącach.
Peelingi chemiczne z użyciem kwasu glikolowego
Preparaty stosowane do peelingów medycznych m.in. z uwagi na wysokie stężenia i niskie pH, posiadają bardzo znaczne zdolności do penetracji i oddziaływania na głębokie warstwy skóry. W związku z tym stymulacja chemiczna skóry przynosi spektakularną poprawę w tych sytuacjach, kiedy problemy kosmetyczne zlokalizowane są w obrębie skóry właściwej, poza zasięgiem oddziaływania peelingów powierzchownych, a efekty zabiegów są zauważalne stosunkowo szybko.
Kwas glikolowy stosowany do peelingów, w niskich koncentracjach zmniejsza kohezję korneocytów, zmniejszając grubość warstwy rogowej. W dużych stężeniach natomiast powoduje oderwanie się keratynocytów i epidermolizę, stymuluje produkcję nowych komórek naskórka i syntezę włókien kolagenowych w warstwie powierzchniowej skóry właściwej. Dlatego w powtarzanych terapiach powoduje zgrubienie skóry właściwej i naskórka. Zauważalne efekty peelingu to oczyszczenie i wygładzenie skóry, regulacja wydzielania łoju, zmniejszenie rogowacenia, przebarwień oraz drobnych zmarszczek.
Zalecana seria zabiegów to najczęściej 6-10 w odstępach 14-30 dni. Jednak ilość i czas pomiędzy zabiegami ustala lekarz podczas omawiania terapii z pacjentem.
Mezoterapia koktajlem Mesoestetic
Mezoterapia to wstrzykiwanie do uszkodzonych tkanek specjalnie opracowanych koktajli z różnych substancji w celu indukowania odpowiedzi fibroblastycznej w skórze właściwej z regeneracją kolagenu. Śródskórne lub podskórne, cykliczne wstrzyknięcia substancji biologicznie czynnych techniką mikronakłuć zapewniają wysoką skuteczność i efektywność działania miejscowego. Roztwory przygotowywane do iniekcji są zwykle mieszaniną kilku substancji aktywnych, dobieranych w zależności od potrzeb pacjenta i wskazań lekarza. Zabiegi mezoterapii igłowej mogą być wykonywane tylko przez lekarzy.
Z dotychczasowych doświadczeń wynika, że mezoterapia igłowa jest bezpieczna i skuteczna zarówno w terapii, jak i profilaktyce wielu uszkodzeń skóry. Można ją stosować praktycznie w każdym rejonie ciała. Śródskórne iniekcje substancji czynnych zwiększają metabolizm komórek, stymulują fibroblasty do produkcji kolagenu i elastyny, poprawiają mikrokrążenie i lipolizę w tkance podskórnej.
Przeciwskazania do mezoterapii igłowej:
• ciąża, karmienie piersią
• wywiad alergiczny
• miejscowe stany zapalne skóry, w tym opryszczka
• chemioterapia
• alergia na chrom i nikiel (igły)
• przyjmowane preparatów obniżających krzepliwość krwi
• choroby autoimmunologiczne
Leczenie farmakologiczne rozstępów
Tabletki mogą być dobrym środkiem pomocniczym w walce z rozstępami. Jednak należy je przyjmować tylko pod kontrolą lekarza. Nieodpowiednie ich stosowanie może nieść poważne konsekwencje.
Najbardziej radykalne środki farmakologiczne to retinoidy, (tretinoina – np. Retin A) – powodują normalizację procesów rogowacenia, wpływ na procesy zapalne w skórze, zapobiegają degradacji kolagenu, stymulują fibroblasty do syntezy kolagenu, pomagają komórkom nabłonka prawidłowo wzrastać i rozwijać się. Działają na naskórek, skórę właściwą, oraz znajdujące się w niej gruczoły łojowe i mieszki włosowe. Wykazują działanie łuszczące, spłycając w efekcie blizny. Kuracja tymi środkami jest długotrwała i wiąże się z wyrzeczeniami i poważnymi przeciwwskazaniami. Absolutnie nie wolno stosować retinoidów bez uprzedniej konsultacji z lekarzem.
Retinoidów nie wolno stosować u kobiet w ciąży gdyż wywołują poważne i nieodwracalne zmiany w rozwoju płodu.
Profilaktyka rozstępów
– unikanie częstych wahań wagi i “cudownych” diet;
– odpowiednia dieta, zapewniająca wystarczające dawki witamin (gł. A, E, PP, B5) oraz mikroelementów (zwłaszcza cynku i krzemu), ewentualnie suplementacja tych składników w gotowych preparatach leczniczych;
– lokalne stosowanie kremów, żeli, olejków i preparatów na bazie roślin, elastyny, kolagenu, biostymoliny, witamin, preparatów łożyskowych, acetazolamidów, alfahydroksykwasów itd.; w preparatach lokalnych obecne są także prekursory kolagenu, takie jak linoleat proliny, kompleks hydroksyproliny i inne; rodzaj kremu nie jest tak istotny , ważniejsze jest nawilżenie/natłuszczenie skóry i masaż.
